قلم بشكن و دور افكن سبق
بسوزان كتاب و بشويان ورق
كه گفته است چندين ورق را ببين
ورق را بگردان و حق را ببين
(رضي الدين آرتيماني تويسركاني)

هر روز ياد بگير، چيزي به خود خواهي افزود
هر روز دائو را برگير، چيز از خود خواهي كاست
(دائو ده جينگ، قطعه 48)

«اي دوست، بركه مثلا جز «الحمدلله» اعني فاتحه‌الكتاب و سورتي چند از قرآن ياد ندارد، و آن نيز به شرط هم بر نتواند خواند. و قال يقول نداند كه چون بود. و اگر راست پرسي حديث موزون به زبان همداني هم نداند كردن، وليكن من دانم كه قرآن او داند درست، و من نمي‌دانم الّا بعضي از آن، و آن بعضي هم نه از راه تفسير و غير آن بدانسته‌ام، از راه خدمت او دانسته‌ام.» (نامه‌هاي عين القضات همداني، جلد دوم، نامه شصت و هشتم)

اسماعيل رادپور: از سرمايه‌هاي بزرگ عالم تصوف، يكي صوفيان و ياران امّي بوده‌اند، غلط نيست اگر بگوييم در مناطق غرب ايران، بيشتر شاهد ايشانيم: جايي كه حال را بنا به سرشتش و اقتضاي درويشي، مقدم بر قال دانسته بلكه برخي كسان مجذوب آن دست از قال بكلي داشته‌اند. شيخ جمال‌الدين لر (در كتاب، «لور» ضبط شده)، از ايشان بوده و جامي اخباري چند از وي در نفخات الانس ارائه نموده است. چنانكه از گفتار وي بر مي‌آيد شيخ جمال‌الدين رند عالم سوزي است، آراسته به چندين هنر و صاحب شطحيات، كه فقها ظن به كفر وي داشته‌اند. آنچه در پي مي‌آيد نوشتاري است كه جامي در رساله‌اش به وي اختصاص داده:

شيخ نجيب الدين گفته كه: « وقتي مرا كسي گفت: لري غريب بدين شهر آمده است نام وي جمال‌الدين، و جذبه‌اي قوي دارد و در مسجد جامع مي‌باشد. به مسجد جامع رفتم ديدم كه جذبه‌اي عظيم دارد و دو چشمش از اثر آن چون دو كاسة خون. پيش وي رفتم و سلام كردم. جواب داد، پس گفت: مرا با سفيدسياه كنان كاري نيست، يعني مرا با فقها و نويسندگان كاري نيست. كسي حاضر بود گفت: اين شخص از صوفيان است. پيش او بنشستم و از احوال او سؤال كردم. گفت: من مردي‌ام لر و امّي و چيزي نمي‌دانم. مرا با ستور داشتن خوش بود، پيوسته ستوران داشتمي. يك روز در پايگاه برابر ستوران نشسته بودم، ناگاه حالي بر من مكشوف گشت و جذبه‌اي ظاهر شد و حجاب مني از پيش من برداشتند، بي هوش شدم و بيافتادم و در دست و پاي ستوران مي‌غلطيدم. چون با هوش آمدم، مرا سرّ توحيد مكشوف شده بود.»

و هم شيخ نجيب‌الدين گفته است كه: «وي پيوسته شطحيّات گفتي، چنانكه جمعي از علما و صلحا به كفر وي فتوي نوشتند، و پيش اتابك ابوبكر -كه پادشاه شيراز بود- بردند و عرضه كردند و اجازت قتل خواستند. اتابك گفت: اگر دو شخص ديگر كه در شيرازند فتوي دهند به كفر وي ، من قتل وي اجازت دهم، يكي شيخ نجيب‌الدين بزغش و يكي شيخ معين‌الدين، كه بزرگي ديگر بوده است در آن وقت. فتوي پيش من آوردند. من بر آن نوشتم كه: او مجذوب است و مغلوب، و كشتن وي جايز نيست. و شيخ معين‌الدين نيز همين نوشت. اتابك به قتل وي اجازت نداد.»

و هم وي گفته كه: «يك روز وضو مي‌ساختم، و شيخ جمال‌الدين در من مي‌نگريست. چون آب به روي رسانيدم، گفتم: ارفَعُ الحَدَث، جمال‌الدين گفت: هيچ حدثي مانده است كه مي‌گويي: ارفع الحدث؟ بگو: ارفع المُحَدِث!»

- جامي، عبدالرحمن، نفخات الانس من حضرات القدس، تصحيح محمود عابدي، ص 480-481